Επιλογή Σελίδας

Τι εξετάζουμε με το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς;

Το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αποτελεί την απεικονιστική εξέταση εκλογής για παθήσεις του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων. Οι λόγοι για τους οποίους ο ενδοκρινολόγος ή ο παθολόγος συνήθως ζητούν την εξέταση αυτή, είναι η ανεύρεση διόγκωσης στον τράχηλο, ή συμπτώματα συμβατά με υπέρ- ή υποθυρεοειδισμό (εφιδρώσεις, νευρικότητα, μεγάλη πρόσληψη ή απώλεια βάρους, κόπωση, εξόφθαλμος).

Ο θυρεοειδής αδένας ελέγχεται για τις διαστάσεις του, την ομοιογένεια ή μη του παρεγχύματος και την παρουσία όζων. Συνήθεις καταστάσεις που διαγιγνώσκονται με τον υπέρηχο του θυρεοειδούς είναι η οζώδης βρογχοκήλη, η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η νεοπλασία.

Τι είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto?

Η Θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια πάθηση που ανήκει σε μια μεγάλη κατηγορία νοσημάτων που λέγονται Αυτοάνοσα Νοσήματα.
Το χαρακτηριστικό στα νοσήματα αυτά είναι ότι το Ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς (που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού) λειτουργεί λαθεμένα με αποτέλεσμα, αντί, όπως θα έπρεπε, να προστατεύει τον οργανισμό, να στρέφεται εναντίον του, να επιτίθεται σε διάφορα όργανά του και να προκαλεί σιγά σιγά, την αποδιοργάνωση και την καταστροφή τους.
Αποτελεί την πιο συχνή αιτία Βρογχοκήλης και Υποθυρεοειδισμού, ιδιαίτερα στις περιοχές που έχει εκλείψει η Ιωδοπενία, όπως συμβαίνει και στη χώρα μας. Στην Ελλάδα είναι πολύ συχνή, αν και δεν έχουμε ακριβή στατιστικά στοιχεία, υπολογίζεται όμως ότι πάνω από 1.000.000 άτομα κυρίως γυναίκες εμφανίζουν τη νόσο.
Το Υπερηχογράφημα του Θυρεοειδούς βοηθάει στη διάγνωση, γιατί μπορεί πολύ νωρίς να δείξει αρχόμενη διαταραχή στο μέγεθος και τη σύσταση του Θυρεοειδή Αδένα, να δείξει δηλαδή διόγκωση, ανομοιογένεια, υποηχογένεια και μικροοζώδη εμφάνιση του θυρεοειδή.

Θυρεοειδίτιδα: Διάχυτη ανομοιογένεια του παρεγχύματος και αυξημένη ενδοθυρεοειδική αγγείωση.

Τι είναι ο όζος του θυρεοειδή;

Όζος είναι μια τοπική διόγκωση του θυρεοειδούς. Μπορεί σε έναν θυρεοειδή να υπάρχει ένας ή και περισσότεροι όζοι και τότε μιλάμε για πολυοζώδη βρογχοκήλη. Η συχνότερη αιτία των όζων είναι η οζώδης υπερπλασία, μια καλοήθης κατάσταση. Αν και λιγότερο από 7% των όζων είναι κακοήθεις, είναι πολύ σημαντική η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση τους. Η απεικονιστική μέθοδος εκλογής για την διερεύνηση των όζων του θυρεοειδούς είναι το υπερηχογράφημα.
Υπάρχουν υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά που δείχνουν κακοήθεια του θυρεοειδή;
Το υπερηχογράφημα δεν μπορεί να διακρίνει με σαφήνεια αν ένας όζος είναι καλοήθης ή κακοήθης. Ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά που θέτουν την υπόνοια κακοήθειας. Αυτά είναι:
Το μέγεθος του όζου. Όζοι μεγαλύτεροι του εκατοστού ή όζοι των οποίων το μέγεθος αυξάνεται θεωρούνται ύποπτοι και χρήζουν περαιτέρω ελέγχου με παρακέντηση.
Ηχωγένεια χαμηλότερη από αυτήν των μυών του τραχήλου.
Μικροαποτιτανώσεις
Ανώμαλα όρια
Αυξημένη προσθιοπίσθια διάμετρος του όζου σε σχέση με την εγκάρσια.
Απουσία υποηχοϊκής άλω πέριξ του όζου
Αυξημένη εσωτερική αγγείωση.
Συνοδός λεμφαδενοπάθεια

Καλοήθης όζος: Ισοηχογενής όζος με σαφή, καλά περιγεγραμμένα όρια και υποηχοϊκή περιφερική άλω.

Κακοήθης όζος: Έκδηλα υποηχογενής, με ασαφή όρια και μικροεπασβεστώσεις.

Πότε λέμε ότι ένας όζος είναι θερμός ή ψυχρός;

Οι όζοι χαρακτηρίζονται ως θερμοί ή ψυχροί όχι από το υπερηχογράφημα, αλλά από το σπινθηρογράφημα, ανάλογα με το αν είναι λειτουργικοί (προσλαμβάνουν το ραδιοφάρμακο) ή όχι. Οι θερμοί όζοι είναι στην πλειονότητα τους καλοήθεις και δεν χρειάζονται παρακέντηση. Αντίθετα, οι ψυχροί όζοι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι κακοήθεις και χρήζουν παρακεντήσεως.

Πως γίνεται η παρακέντηση (FNA) όζων του θυρεοειδούς;

Υπό άσηπτες συνθήκες (καθαρισμός του δέρματος, κάλυψη του ηχοβολέα με αποστειρωμένο υλικό) γίνεται υπερηχογραφική εντόπιση του όζου και κατόπιν εισάγεται λεπτή βελόνη εντός του όζου, από όπου και αναρροφάται υλικό, το οποίο στέλνεται για κυταρολογική εξέταση. Η παρακέντηση γίνεται σε εξωτερική βάση και κρατάει λιγότερο από 30 λεπτά.

Είναι επώδυνη διαδικασία; Εμπεριέχει κινδύνους;

Είναι σχετικά ανώδυνη, καθώς γίνεται με λεπτή βελόνη, μικρότερη από αυτή της αιμοληψίας. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο εξεταζόμενος νιώθει το τσίμπημα από τη βελόνης καθώς και την κίνηση της κατά τους χειρισμούς του εξεταστή. Μετά την εξέταση συνήθως δε νιώθει τίποτα, ίσως μόνο κάποιο αίσθημα βάρους στο λαιμό. Οι επιπλοκές από την υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη καθοδηγούμενη παρακέντηση είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν την αιμορραγία και τη φλεγμονή του δέρματος στο σημείο της παρακέντησης.

Χρειάζεται κάποια προετοιμασία πριν την παρακέντηση;

Aν ο ασθενής παίρνει αντιπηκτικά πρέπει να τα διακόψει για μερικες μέρες πριν την παρακέντηση αφού πρώτα συμβουλευτεί τον ιατρό του (καρδιολόγο, παθολόγο κλπ). Ο ασθενης μπορεί να φάει και να πιει κανονικά πριν την παρακέντηση.

Ποια τα πιθανά αποτελέσματα της παρακέντησης;

Καλοήθης βλάβη: Συνιστάται παρακολούθηση του όζου με υπερηχογράφημα και επαάληψη της FNA αν αυτός μεγαλώσει.

Κακοήθης βλάβη: Επιβάλλεται θυρεοειδεκτομή.

Άτυπο ή ακαθόριστο αποτέλεσμα: Συνιστάται επανάληψη της FNA μετά από σύντομο χρονικό διάστημα.

Ανεπαρκές δείγμα: Αυτό σημαίνει ότι το υλικό που ληφθηκε με την παρακέντηση δεν περιέχει επαρκή αριθμό καλοήθων κυτταρων για να τεθεί με ασφάλεια η διάγνωση. Αυτό σχετίζεται είτε με την εμπειρία του ιατρού είτε με τη σύσταση του όζου, πχ συμβαίνει πιο συχνά σε κυστικούς όζους, έντονα υποηχους συμπαγείς όζους, ή σε όζους με εντονη αγγειωση που το υλικό περιέχει κυρίως αίμα. Εάν το δείγμα είναι ανεπαρκές, η FNA επαναλαμβάνεται. Αν μετά από επαναλαμβανόμενες FNA το δείγμα παραμένει ανεπαρκές, τότε η πιθανότητα κακοήθειας είναι μεγαλύτερη (10%) και ο ενδοκρινολόγος πιθανά να συστήσει χειρουργική αφαίρεση.